![](/media/lib/485/n-2021-a3a695ef1f402d40b5b3f303b7d6d93a.jpg)
To, co najważniejsze. Nasz subiektywny przegląd osiągnięć naukowych minionego roku
4 stycznia 2022, 17:45Nowy gatunek człowieka, polska mumia w ciąży, regeneracja (niemal) całego ciała czy pierwszy lot śmigłowcem na innej planecie to przykłady nielicznych fascynujących badań i osiągnięć naukowych, o których poinformowaliśmy w minionym roku. Oto nasz subiektywny wybór tego, co najbardziej interesujące i najważniejsze w nauce 2021. Dla zainteresowanych bardziej szczegółowym poznaniem tematu publikujemy odnośniki do naszych oryginalnych informacji.
![](/media/lib/142/n-kosci2-63718cbf7c132c7e562b941560197fcd.jpg)
Pies archeologiczny
12 grudnia 2012, 17:41Migaloo to pierwszy na świecie pies archeologiczny. Zamiast węszyć za kontrabandą, szuka starych ludzkich kości.
![](/media/lib/360/n-kregi-1b97f95d7c2af5563956d3c57911f700.jpg)
Choroba Pageta kości występowała już we wczesnym permie?
8 sierpnia 2019, 10:32Przedstawiciel rodziny Varanopidae, który żył 289 mln lat temu, cierpiał na chorobę przypominającą chorobę Pageta kości. Autorzy publikacji z pisma PLoS ONE podkreślają, że dzięki ich odkryciu ustalono, że takie zaburzenia występowały już we wczesnym permie. Ponieważ etiologia choroby Pageta kości obejmuje zazwyczaj komponent wirusowy, może to również być najstarszy pośredni dowód na zakażenie wirusowe w zapisie kopalnym.
![](/media/lib/202/n-gabkowaty-smp-5af04a6c51bc0cdf7e6d27993626fec1.jpg)
Materiał z pamięcią kształtu do odtwarzania twarzoczaszki
13 sierpnia 2014, 12:44Zespół dr Melissy Grunlan z Texas A&M University uzyskał polimer z pamięcią kształtu (ang. shape-memory polymer, SMP), który będzie można wykorzystać do rekonstrukcji twarzoczaszki.
![](/media/lib/92/n-lew-df1f511447bd8a9e3d682894d67240de.jpg)
W Johannesburgu skonfiskowano 342 kg lwich kości
4 października 2019, 11:39W Porcie Lotniczym Johannesburg skonfiskowano 342 kg lwich kości. Aresztowano 3 osoby. Kości, cenione w Azji ze względu na domniemane właściwości lecznicze oraz jako surowiec jubilerski, miały trafić do Malezji.
![](/media/lib/213/n-czaszka-z-otworami-4a9a0bb83069b74cd98c6351a715a68f.jpg)
Wyjaśniono zagadkę bardzo regularnych otworów w czaszce męczennika
12 lutego 2015, 07:35Naukowcy z Uniwersytetu w Pizie rozwiązali tajemnicę podziurkowanej czaszki z XV w. Należała ona do jednego z męczenników, ściętych przez Turków osmańskich za odmowę wyrzeczenia się chrześcijaństwa. Szesnaście otworów o różnej wielkości i głębokości nawiercono, by pozyskać proszek kostny do leczenia rozmaitych chorób wywołanych przez demony czy magię, w tym paraliżu, udaru i epilepsji.
![](/media/lib/401/n-baczokiro-c7426e5842a5674f8c6b28e3c73bdbf1.jpg)
Znaleziono najstarsze w Europie szczątki H. sapiens i dowód na wykorzystywanie technologii UPI
12 maja 2020, 09:02Przed 46 000 lat niewielka grupa ludzi wprowadziła się do jaskini Baczo Kiro w górach Stara Płanina w dzisiejszej Bułgarii. Pozostały po nich kości licznych zwierząt, koraliki, wisiorki czy kamienne ostrza. Już tysiące lat wcześniej w tej samej jaskini zamieszkiwali neandertalczycy. Jednak tym razem zjawili się nowi przybysze. Jak dowiadujemy się z artykułu w Nature, byli to pierwsi znani nam Homo sapiens w Europie.
![](/media/lib/226/n-gojenie-kosci-018d0049f7dda026a51fe0e54ed5ed3f.jpg)
O 180 st. zmienili pogląd na gojenie złamań
19 sierpnia 2015, 10:46Dotąd sądzono, że fibryna odgrywa kluczową rolę w gojeniu złamania. Zamiast tego okazało się, że zasadniczy dla gojenia jest jej rozkład (fibrynoliza).
![](/media/lib/415/n-nowotwordino-ce1526694cd2546a302d711b9c4a1a60.jpg)
Dinozaury też chorowały na nowotwory złośliwe. Właśnie zdobyto pierwszy jednoznaczny dowód
4 sierpnia 2020, 09:00Dzięki współpracy naukowców z kanadyjskich Royal Ontario Museum (ROM) i McMaster University po raz pierwszy w historii udało się wykryć złośliwy nowotwór u dinozaura. Chorobę zdiagnozowano w kości strzałkowej zwierzęcia z gatunku Centrosaurus apertus. Osobnik ten żył około 77 milionów lat temu na terenie dzisiejszej Kanady.
![](/media/lib/258/n-wegorze-4150d3dec0ac514fcb4c6796cf8af1f9.jpg)
Poszczące węgorze przeżywają dzięki metabolizowaniu kości
20 października 2016, 06:00Podczas wyczerpującej migracji bez jedzenia, by przetrwać, węgorze europejskie (Anguilla anguilla) metabolizują swoje kości. Naukowcy mają nadzieję, że analiza tego zjawiska pomoże zapobiec lub odwrócić osteoporozę u ludzi.